KALFALIK BELGESİ
(Kanun maddesi :16)
19 Yaşından gün almamış olan ve kanun kapsamında bir meslek dalında çalışanlar Mesleki Eğitim Merkezlerinde meslek dallarının eğitim süresi boyunca haftada bir gün öğrenim gördükten sonra girecekleri kalfalık sınavlarında başarılı olmaları durumunda “Kalfalık Belgesi” alabilirler. 19 yaşından gün almış olanlar ise Mesleki Eğitim Merkezlerinde açılacak yoğunlaştırılmış eğitime tabi tutulduktan sonra girecekleri kalfalık sınavlarında başarılı olmaları halinde “Kalfalık Belgesi” alabilirler.
(Kanun maddesi: Geçici 1a/1)
Mesleğin Kanun kapsamına alındığı tarihte 18 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almış olanlar Bakanlıkça ilan edilecek tarihlerde Mesleki Eğitim Merkezlerine başvuruda bulunmaları halinde doğrudan kalfalık sınavlarına katılabilir ve bu sınavlarda başarılı olmaları durumunda “Kalfalık Belgesi” alabilirler.
(Kanun maddesi : geçici 1a/2)
Mesleğin kanun kapsamına alındığı tarihte 16-18 yaşlarında olanlar kapsam ve süresi bakanlıkça belirlenecek eğitime tabi tutulduktan sonra kalfalık sınavlarına katılabilir ve bu sınavlarda başarılı olmaları durumunda “kalfalık Belgesi” alabilirler.
(Kanun maddesi:35)
(Denklik yoluyla) Yabancı ülkelerden alınmış kalfalık ustalık veya kurs belgeleri ile yurt içinde çıraklık okulları, Pratik sanat okulları, Mesleki ve Teknik Açık öğretim okulu, Halk Eğitim Merkezleri, Yetişkinler Teknik Eğitim Merkezleri vb. kurumlardan alınmış belgeler çıraklık, kalfalık ve ustalık eğitimine geçişte değerlendirilir.
USTALIK BELGESİ
(Kanun maddesi:28/b)
İlgili kanunun 16.Maddesine göre kalfalık belgesi alanlar Kalfalık belgesini aldığı tarihten itibaren mesleklerinde ustalık eğitimi çalışma süresi kadar çalışmış ve bakanlıkça açılan Ustalık Eğitim Kurslarını başarılı olarak bitirenler ustalık sınavlarına katılarak başarılı olmaları halinde “Ustalık Belgesi” alabilirler.
(Kanun maddesi: 28/c)
Kalfalık belgesini aldığı tarihten itibaren mesleklerinde en az 5 yıl SSK’lı olarak çalışanlar doğrudan ustalık sınavlarına katılıp başarılı olmaları durumunda “Ustalık Belgesi” alabilirler.
(Kanun maddesi: Geçici 1b/2) Meslek Lisesi Mezunları
1985-1986 Eğitim-Öğretim yılı sonuna kadar meslek lisesinden mezun olanlar mezun oldukları meslek dalında doğrudan “Ustalık Belgesi” alabilirler.
(Kanun maddesi:29) Meslek Lisesi Mezunları
1985-1986 Eğitim-Öğretim yılından sonra meslek lisesinden mezun olanlar doğrudan ustalık sınavlarına katılarak sınavlarda başarılı olmaları halinde “Ustalık Belgesi” alabilirler.
(Kanun maddesi: geçici 1b/1) Vergiye Kayıtlı İşyeri Sahipleri
Mesleğin kanun kapsamına alındığı tarihten önce vergiye kayıtlı ve bir mesleki teşekküle kayıtlı işyeri sahibi olan ve bu işyerinde fiilen usta olarak çalışan ve bakanlıkça ilan edilecek tarihlerde başvuruda bulunanlar doğrudan “Ustalık Belgesi” alabilirler. Not: Anayasaya mahkemesi tarafından bu maddeye göre doğrudan ustalık belgesi alınması iptal edilmiştir. Yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar geçerli değildir.
(Kanun maddesi: 9.Madde) Vergiye Kayıtlı İşyeri Sahipleri
10.07.2001 Tarihinden Önce Mesleki Eğitimi Uygulama Kapsamındaki Mesleklerde Ustalık Belgesi Olmadığı Halde İşyeri Açmış Olanlar, Mesleki eğitim merkezlerinde açılacak olan telafi eğitim programlarına katılmaları ve bu eğitim sonundaki sınavlarda başarılı olmaları durumunda “Ustalık Belgesi” alabilirler. Ancak bu uygulama 10.07.2006 tarihine kadar devam edecektir.
(Kanun maddesi: Geçici 1a/3)
İlgili Kanunun Geçici 1a/1 Maddesine Göre Kalfalık Belgesi Alıp 22 Yaşını Dolduranlar
a) İlköğretim okulu mezunu olanlar;
çıraklık eğitim süresi 2 yıl olan mesleklerde çalışanlar 7 yıl
çıraklık eğitimi süresi 3 yıl olan mesleklerde çalışanlar 8 yıl
çıraklık eğitimi süresi 4 yıl olan mesleklerde çalışanlar 9 yıl
b) Lise ve daha üst seviyede genel eğitimden mezun olanlar;
çıraklık eğitimi süresi 1 yıl olan mesleklerde çalışanlar 6 yıl
çıraklık eğitimi süresi 1.5 yıl olan mesleklerde çalışanlar 6.5 yıl
çıraklık eğitimi süresi 2 yıl olan mesleklerde çalışanlar 7 yıl süre ile çalıştıklarını belgelendirmeleri halinde ustalık sınavlarına katılabilir, başarılı olmaları halinde de “Ustalık Belgesi” alabilirler. Ancak 06.01.1998 tarihinden önce kapsama alınan meslek dalları için bu tarihten sonraki çalışmalar bir Sosyal Güvenlik kuruluşundan , bu tarihten sonra kapsama alınan meslek dalları için kapsama alınış tarihinden sonraki çalışmalar bir Sosyal Güvenlik kuruluşundan belgelendirilmiş olmalıdır. Ayrıca kapsama alındığı tarih ile 06.01.1998 tarihi arasında 18 yaşını tamamladığı tarihten sonraki hizmetleri dikkate alınır.
(Kanun maddesi:35)
Denklik yoluyla; Yabancı ülkelerden alınmış kalfalık ustalık veya kurs belgeleri ile yurt içinde çıraklık okulları, Pratik sanat okulları, Mesleki ve Teknik Açık öğretim okulu, Halk Eğitim Merkezleri, Yetişkinler Teknik Eğitim Merkezleri vb. kurumlardan alınmış belgeler çıraklık, kalfalık ve ustalık eğitimine geçişte değerlendirilir.
İŞYERİ AÇMA BELGESİ
(Kanun maddesi :30)
1) Teknik lise mezunları ve genel liselerden birinden mezun olup ta ön lisans seviyesinde mesleki ve teknik öğrenim görenler ile, meslek lisesi mezunu olup ta alanı dışında bir meslek dalında ön lisans eğitimi görenlere mesleğinde en az 1 yıl çalıştıktan sonra;
2) Lisans seviyesinde mesleki ve teknik eğitim görenler ile, meslek lisesi mezunu olup ta mesleği ile ilgili meslek dalında ön lisans eğitimi alanlara doğrudan işyeri açma belgesi verilir. (Kanun maddesi :30)
USTA ÖĞRETİCİ BELGESİ
(Kanun maddesi:31)
Ustalık belgesi sahibi olup Mesleki Eğitim Merkezlerinde açılan İş Pedagojisi Kurslarını başarı ile tamamlayanlara “Usta Öğreticilik Belgesi” verilir.
| Belgenin Türü | Belgenin Verilmesine Esas Kanun Maddesi | Belgeyi İmzalayacaklar |
| Kalfalık Belgesi (İmtihan Sonucu Verilen) | 16 (Eğitim sonucunda) 35 (Denklik maddesi Gereğince) G.M.1’in a/1 ve a/2 Fıkrası | – Kişinin Çıraklık Dönemindeki Usta Öğreticisi – Çıraklık Eğitimi Merkezi Müdürü – Birlik/Oda Başkanı veya Kurum Amiri – Milli Eğitim Müdürü |
| Kalfalık Belgesi (Doğrudan Verilen) | 35 (Denklik Maddesi gereğince) | – Çıraklık Eğitimi Merkezi Müdürü – Milli Eğitim Müdürü |
| Ustalık Belgesi (İmtihan Sonucu Verilen) | 28/b ve 28/c (3 yıl hizmet ve kurs sonucu –5 yıl hizmet belgelendirme sonucu) 29 (Meslek Lisesi Mezunları) 35 (Denklik Maddesi gereğince) G.M.1’in a 3. fıkrası | – Çıraklık Eğitimi Merkezi Müdürü – Birlik/Oda Başkanı veya Kurumu Amiri – Milli Eğitim Müdürü -Vali |
| Ustalık Belgesi (Doğrudan Verilen) | 35 (Denklik Maddesi gereğince) G.M.1’in b/1 ve b/32.fıkrası | – Çıraklık Eğitimi Merkezi Müdürü – Milli Eğitim Müdürü – Vali |
| İşyeri Açma Belgesi | 30 (Teknik Lise Mezunları) | – Çıraklık Eğitimi Merkezi Müdürü – Milli Eğitim Müdürü |
| Usta Öğreticilik Belgesi | 31 (Ustalık yeterliliğini kazanmış, iş pedagojisi kurslarında başarılı olanlara) | – Çıraklık Eğitimi Merkezi Müdürü – Milli Eğitim Müdürü |